|
Kalendarium PRL 1944 – 1950 |
|
|||
|---|---|---|---|---|
|
Przejdź do roku: |
||||
|
31 grudnia 1943 / 1 stycznia 1944 Utworzenie Krajowej Rady Narodowej (KRN) pod przewodnictwem Bolesława Bieruta. 17 lipca 1944 Aresztowanie przez NKWD sztabu lwowskiej AK. 20 lipca 1944 Utworzenie w Moskwie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN). 22 lipca 1944 Radio moskiewskie podaje informację o utworzeniu PKWN i ogłoszeniu Manifestu. Na czele PKWN staje Edward Osóbka-Morawski, wiceprzewodniczącymi są Wanda Wasilewska i Andrzej Witos. Oficjalnie PKWN powstał w Lublinie, faktycznie w Moskwie. Przez następne 45 lat dzień ten będzie obchodzony jako święto narodowe - Dzień Odrodzenia Polski. 26 lipca 1944 Porozumienie pomiędzy PKWN a rządem radzieckim na mocy którego przestępstwa popełnione „w strefie operacji wojennych” podlegają jurysdykcji radzieckiej. Na mocy tego porozumienia sprawy aresztowanych AKowców znajdują się w kompetencji NKWD i sądów wojskowych ZSRR. 1 sierpnia 1944 Wybuch Powstania Warszawskiego. 15 sierpnia 1944 Dekret PKWN o częściowej mobilizacji i rejestracji ludności do służby wojskowej. 24 sierpnia 1944 PKWN wydaje dekret o wprowadzeniu do obiegu banknotów Centralnej Kasy Skarbowej z nazwą nie istniejącego jeszcze Narodowego Banku Polskiego. 31 sierpnia 1944 Dekret PKWN o wymiarze kary dla „zbrodniarz faszystowskich i zdrajców narodu polskiego”, na mocy którego ścigano m.in. AKowców. 6 września 1944 Dekret PKWN o reformie rolnej. Odebranie własności rolnej posiadaczom majątków większych niż 50 ha. 23 września 1944 Zatwierdzenie w trybie dekretu nowego kodeksu karnego Wojska Polskiego. Za 17 rodzajów przestępstw przewidziano karę śmierci, w tym za „publiczne lżenie, znieważanie i wyszydzanie ustroju”. 2 października 1944 Kapitulacja Powstania Warszawskiego. 7 października 1944 Dekret PKWN o powołaniu Milicji
Obywatelskiej, na czele której staje Franciszek
Jóźwiak. 30 października 1944 Dekret PKWN o ochronie państwa. 4 listopada 1944 Dekret PKWN o mobilizacji kolei. 6 listopada 1944 Dekret PKWN o reformie rolnej. 21 grudnia 1944 Gen. Leopold Okulicki zostaje dowódcą Armii Krajowej. 28 grudnia 1944 Dekret PKWN o wprowadzeniu wojennej cenzury korespondencji i rozmów telefonicznych (zobacz: Cenzura korespondencji). 31 grudnia 1944 W Lublinie przekształcenie PKWN w Rząd Tymczasowy RP. Premierem zostaje
Edward Osóbka- Morawski, wicepremierem - Władysław
Gomułka. 3 stycznia 1945 Krajowa Rada Narodowa podejmuje uchwałę o odbudowie Warszawy. 4 stycznia 1945 ZSRR uznaje komunistyczny Rząd Tymczasowy RP. 6 stycznia 1945 Dekret PKWN o deponowaniu i wymianie banknotów byłego Banku Emisyjnego w Polsce. Na mocy tego dekretu od 10 stycznia 1945 pieniądze te traciły ważność. 17 stycznia 1945 I Armia WP wkracza do Warszawy. Wyzwolenie Warszawy. 19 stycznia 1945 Rozwiązanie przez gen. Leopolda Okulickiego Armii Krajowej.
Jej działalność kontynuuje organizacja „Niepodległość”, na czele
której stoi gen. Emil Fieldorf „Nil”. 1 lutego 1945 Komunistyczny Rząd Tymczasowy RP przenosi się z Lublina do Warszawy. 4 - 11 lutego 1945 Konferencja jałtańska. Ustalenie wschodnich granic Polski. 23 lutego 1945 Wyzwolenie Poznania. 14 marca 1945 Uchwała Rządu Tymczasowego o podziale administracyjnym Ziem Zachodnich. 28 marca 1945 Władze radzieckie aresztują w Pruszkowie 16 przywódców polskiego podziemia, m. in.
wicepremiera Jana Stanisława
Jankowskiego, gen. Leopolda Okulickiego i
Kazimierza Pużaka. Aresztowani zostają przewiezieni do Moskwy. 30 marca 1945 Wyzwolenie Gdańska. 3 kwietnia 1945 Płk. Jan Rzepecki staje na czele Delegatury Sił Zbrojnych. 21 kwietnia 1945 Edward Osóbka-Morawski podpisuje ze Stalinem układ polsko-radziecki o przyjaźni i pomocy wzajemnej. 8 maja 1945 Bezwarunkowa kapitulacja wojsk hitlerowskich. 24 maja 1945 Utworzenie Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW). 17 - 21 czerwca 1945 W Moskwie odbywa się narada w sprawie powołania Tymczasowego Rząd Jedności Narodowej (TRJN) z udziałem ambasadorów USA i Wielkiej Brytanii. 18 - 21 czerwca 1945 W Moskwie proces 16 aresztowanych 28 marca działaczy. Leopold Okulicki zostaje skazany na 10 lat więzienia, Jan Stanisław Jankowski na 8 lat; inni przywódcy podziemia otrzymują wyroki do 5 lat, trzech zostaje uniewinnionych. 28 czerwca 1945 Bolesław Bierut powołuje Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej (TRJN) pod kierownictwem Edwarda Osóbki-Morawskiego i ze Stanisławem Mikołajczykiem jako II wicepremierem. 29 czerwca 1945 Uznanie TRJN przez Francję. 29 czerwca - 1 lipca 1945 Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej. Józef Cyrankiewicz zostaje wybrany sekretarzem generalnym. 5 lipca 1945 Uznanie TRJN przez USA, Wielką Brytanię i Chiny. 17 lipca - 2 sierpnia 1945 Obrady Wielkiej Trójki (Stalin, Churchill, Truman) w Poczdamie. Uczestniczy delegacja Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Omawiana jest sprawa zachodnich i południowych granic Polski. 20 lipca 1945 Do kraju powraca prymas August Hlond. 24 lipca 1945 Odezwa delegata Sił Zbrojnych na Kraj, płk. Jana Rzepeckiego o niepodejmowaniu walki zbrojnej. 2 sierpnia 1945 Ogłoszenie amnestii dla działaczy podziemia. 11 sierpnia 1945 Pogrom Żydów w Krakowie. 22 sierpnia 1945 Powstanie Polskie Stronnictwa Ludowego (PSL) pod przewodnictwem Stanisława Mikołajczyka. 2 września 1945 Powstaje konspiracyjna organizacja Wolność i Niezawisłość (WiN) pod kierownictwem płk. Jana Rzepeckiego. 12 września 1945 Uchwałą rządu unieważniony zostaje konkordat z 1925 r. 21 września 1945 Dowództwo Polskich Sił Zbrojnych (na Zachodzie) obejmuje gen. Stanisław Kopański. 16 października 1945 Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej podpisuje w imieniu Polski kartę Narodów Zjednoczonych. 4 listopada 1945 Porozumienie PPR - PPS w sprawie bloku wyborczego. 5 listopada 1945 Aresztowanie komendanta WiN płk Jana Rzepeckiego. 10 listopada 1945 Utworzenie Centralnego Urzędu Planowania (CUP). 13 listopada 1945 Utworzenie Ministerstwa Ziem Odzyskanych. 16 listopada 1945 Ogłoszenie dekretu o postępowaniu doraźnym. Sądy doraźne w składzie sędzia i dwóch ławników uzyskują prawo wymierzania kary śmierci. 6 - 13 grudnia 1945 I Zjazd PPR. 3 stycznia 1946 Ogłoszenie ustawy o upaństwowieniu przemysłu polskiego. 19 - 21 stycznia 1946 Kongres PSL. PSL liczy 800 tysięcy członków (PPR 300 tys.). 21 lutego 1946 Utworzenie ORMO. 11 kwietnia 1946 PSL wyraża zgodę na referendum. 27 kwietnia 1946 Ogłoszenie ustawy o przeprowadzeniu referendum. 3 maja 1946 W Krakowie podczas obchodów rocznicy Konstytucji 3 Maja interweniuje milicja, są ranni i zabici. 8 maja 1946 Strajki w gimnazjach i uczelniach krakowskich w związku z zajściami 3 maja. 11 maja 1946 KRN ogłasza pytania do referendum (zobacz 30 czerwca 1946). 1 czerwca 1946 Wydane zostaje rozporządzenie prezesa Rady Ministrów zabraniające produkcji gatunków wędlin uznanych za luksusowe. 13 czerwca 1946 Ogłoszenie Małego Kodeksu Karnego, czyli ustawy o zwalczaniu przestępstw szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa polskiego. Kodeks będzie obowiązywał do 1969 r. Ogólnopolskie Referendum Ludowe. Uczestnicy referendum mieli odpowiedzieć
na 3 pytania: 4 lipca 1946 Pogrom w Kielcach. Najprawdopodobniej w wyniku prowokacji UB (oficjalnie - sił wrogich socjalizmowi) śmierć poniosło około 40 Żydów. 5 lipca 1946 Dekret o utworzeniu Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk (cenzury). Ogłoszenie sfałszowanych wyników referendum z 30 czerwca 1946. W referendum wzięło udział 85% uprawnionych. Według oficjalnych wyników na pierwsze pytanie „tak” odpowiedziało 68, 2% głosujących, na drugie 77,1%, a na trzecie 91,4%. Wyniki zostały sfałszowane przez komunistów. Jak ustalono po latach, według wewnętrznych danych PPR na 1 pytanie 26,9% odpowiedziało „tak”, 2 - 42%, 3 - 67%. Oficjalny protest Stanisława Mikołajczyka, poparty przez Stany Zjednoczone i Wielką Brytanię nie pomógł. Mikołajczyka nazwano zdrajcą i musiał on 21 października 1947 r. uciekać z kraju. 11 sierpnia 1946 Zakończenie działalności Związku Patriotów Polskich. 3 września 1946 Gen. Stanisław Kopański rozwiązuje Polskie Siły Zbrojne. 23 września 1946 W Warszawie odbywa się ostatnia sesja Krajowej Rady Narodowej. Ustalono na
niej termin wyborów do Sejmu na 19 stycznia 1947 r. i uchwalono ordynację wyborczą oraz ustawę o planie
trzyletnim. 26 września 1946 Oficerowie Wojska Polskiego na Zachodzie, m. in. Władysław Anders, Stanisław Maczek, Stanisław Kopański zostają pozbawieni obywatelstwa polskiego na mocy uchwały Rady Ministrów. 28 września 1946 Na stacji kolejowej na stacji Łódź Kaliska na miejscu ginie 14 osób, ponad 40 jest rannych. 1 października 1946 Na stacji kolejowej na stacji Szczecin Turzyn ginie 7 osób, 15 jest rannych. 3 października 1946 Stanisław Mikołajczyk wystosowuje list do ambasad trzech mocarstw w sprawie szykanowania jego partii przez PPR i Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego. 18 października 1946 Aresztowanie przywódcy WiN płk. Franciszka Niepokólczyckiego. 22 listopada 1946 Rządy Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii wydają notę popierającą stanowisko polityczne Stanisława Mikołajczyka. 23 listopada - 11 grudnia 1946 Proces Komendy Głównej Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) i Organizacji Polskiej. Zapadają wyroki śmierci. 28 listopada 1946 Podpisanie umowy o jedności działania PPR i PPS. 18 grudnia 1946 Memorandum PSL do Wielkiej Trójki w sprawie nadużyć i terroru w czasie kampanii przedwyborczej. 4 stycznia - 3 lutego 1947 W Warszawie pierwszy proces dowódców WiN. Płk. Jan Rzepecki zostaje skazany na 8 lat, inni na kary śmierci i więzienia. 19 stycznia 1947 Wybory do Sejmu Ustawodawczego RP. Tzw. blok demokratyczny, sterowany przez PPR doprowadził do sfałszowania wyborów. Według oficjalnych danych, na blok demokratyczny oddano 80,1 % głosów (392 mandatów), a na główną partię opozycyjną - PSL- 10,3 % głosów (27 mandatów). PSL szacował, że głosowało na nich 60% biorących udział w wyborach. 5 lutego 1947 Bolesław Bierut zostaje jednogłośnie wybrany prezydentem RP. 6 lutego 1947 Powołanie rządu Józefa Cyrankiewicza. 19 lutego 1947 Ogłoszenie „małej konstytucji”. 22 lutego 1947 Na mocy ustawy amnestyjnej zwolniono 26 tys. więźniów politycznych. Zobacz: Zaświadczenie z Urzędu Bezpieczeństwa o korzystaniu z amnestii. 28 marca 1947 W zasadzce UPA pod Baligrodem ginie wiceminister obrony narodowej, gen. Karol Świerczewski. 28 kwietnia 1947 Rozpoczęcie w Polsce południowo-wschodniej akcji „Wisła” zmierzającej do likwidacji UPA i przesiedlenia 150 tysięcy ludności pochodzenia ukraińskiego na ziemie odzyskane. 2 czerwca 1947 Uchwalono ustawę „o zwalczaniu drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym”, skierowanej w ramach tzw. „bitwy o handel” przeciwko handlowi prywatnemu. Na mocy ustawy komisje specjalne do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym mogły nakładać na prywatnych handlowców wysokie kary (konfiskata towaru i zajmowanego lokalu), bez orzeczenia sądu. 23 czerwca 1947 Wystąpienie Stanisława Mikołajczyka w Sejmie w sprawie i fałszowania wyborów i terroru stosowanego wobec jego partii. 2 lipca 1947 Ogłoszenie ustawy o planie trzyletnim. 9 lipca 1947 Odrzucenie przez Polskę planu Marshalla na skutek nacisku ZSRR. 19 lipca 1947 W Rzymie ukazuje się pierwszy numer miesięcznika Kultura, od następnego numeru publikowanego w Paryżu. 27 lipca 1947 Górnik Wincenty Pstrowski rozpoczyna współzawodnictwo pracy. 10 sierpnia - 10 października 1947 Drugi proces członków Komendy WiN i działaczy PSL. Osiem osób skazano na karę śmierci, w tym płk. Franciszka Niepokólczyckiego. 24 sierpnia 1947 Według uchwały Polskich Pisarzy na Obczyźnie umieszczanie utworów w prasie krajowej jest „niegodne pisarza polskiego”. 22 - 27 września 1947 W Szklarskiej Porębie odbywa się konferencja dziewięciu europejskich partii komunistycznych. Radziecki teoretyk komunizmu gen. Andriej A. Żdanow przedstawia tezę o trwałym podziale świata na „obóz demokracji ludowej” i „obóz imperialistyczny”, pomiędzy którymi musi w przyszłości nieuchronnie dojść do konfrontacji. 21 października 1947 Stanisław Mikołajczyk potajemnie opuszcza Polskę w obawie przed aresztowaniem. Udaje się do Wielkiej Brytanii. 27 stycznia 1948 Utworzenie organizacji Służba Polsce. 10 marca 1948 Kierownictwa PPR i PPS podejmują decyzje o zjednoczeniu partii. 3 czerwca 1948 Władysław Gomułka wygłasza referat o tradycjach polskiego ruchu robotniczego, które są krytyką ustaleń z września 1947 r. ze Szklarskiej Poręby. Początek otwartego konfliktu w kierownictwie PPR. 21 lipca 1948 Otwarcie wystawy Ziem Odzyskanych we Wrocławiu. 22 lipca 1948 Powstaje Związek Młodzieży Polskiej (ZMP). 25 - 30 sierpnia 1948 We Wrocławiu odbywa się Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju. 31 sierpnia 1948 Plenum KC PPR oskarża Władysława Gomułkę „wywoływanie kryzysu w kierownictwie partii” i „odchylenia prawicowo-nacjonalistyczne”. Powołanie dotychczas „bezpartyjnego” Bolesława Bieruta na I sekretarza KC PPR. 4 września 1948 Zamknięcie redakcji Tygodnika Warszawskiego. Oskarżenie redaktorów Kazimierza Studentowicza i Wiesława Chrzanowskiego o szpiegostwo. 22 października 1948 Umiera prymas August Hlond. 12 listopada 1948 Stefan Wyszyński zostaje prymasem Polski. 28 listopada 1948 PPS i PPR zawierają umowę o jedności działania we wspólnej kampanii propagandowej przeciwko PSL. 15 - 22 grudnia 1948 Kongres Zjednoczeniowy PPR i PPS. W trakcie kongresu ukazuje się pierwszy numer dziennika „Trybuna Ludu”. 22 grudnia 1948 W wyniku zjednoczenia PPS i PPR powstaje Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR). Przewodniczącym Komitetu Centralnego zostaje Bolesław Bierut. 23 grudnia 1948 Sąd wojskowy we Wrocławiu skazuje za działalność szpiegowską przeciwko Polsce urzędników konsulatów Francji w Szczecinie i we Wrocławiu. 1 stycznia 1949 Powołanie do życia Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR). 23 stycznia 1949 Wydanie dekretu ograniczającego publiczne uprawianie kultu religijnego. 10 lutego 1949 Rozwiązanie Centralnego Urzędu Planowania. 26 - 28 kwietnia 1949 W Moskwie odbywa się pierwsza sesja Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG). 1 czerwca 1949 Przewodniczący Centralnej Rady Związków Zawodowych, Aleksander Zawadzki, apeluje do związkowców o zwiększenie wydajności pracy, jako jedynej drogi gwarantującej postęp i dobrobyt. 3 lipca 1949 Tzw. Cud Lubelski. Modląca się zakonnica w lubelskim kościele katedralnym zauważa spływającą z obrazu Matki Boskiej krwawą łzę. Do kościoła ściągają wierni, aby zobaczyć cud. 6 lipca 1949 Biskup Piotr Kałwa wydaje oświadczenie (pod naciskiem władz), że nie miało miejsca wydarzenie cudowne. Do Lublina nadal ściągają wierni (do 30 tys. dziennie). 13 lipca 1949 Przed wejściem do katedry lubelskiej zostaje
stratowana 1 osoba, 19 zostaje rannych. 14 lipca 1949 Na placu Litewskim odbywa się 25-tysięczny wiec żądający od władz kościoła zaprzestania „awanturniczej działalności”. Dochodzi do starć uczestników wiecu z wiernymi. 22 lipca 1949 Uroczyste otwarcie Trasy W-Z i Mostu Śląsko-Dąbrowskiego. 1 września 1949 Utworzenie ZBoWiD. 16 września 1949 Porwanie samolotu PLL LOT typu Dc-3 do Szwecji. Samolot wykonywał rejs trasie Gdańsk- Łódź . 6 listopada 1949 Konstanty Rokossowski zostaje marszałkiem Polski i ministrem obrony narodowej. 11 - 13 listopada 1949 III Plenum KC PZPR. Władysław Gomułka, Zenon Kliszko i Marian Spychalski zostają usunięci z KC. 29 listopada 1949 Zakończenie Kongresu Jedności Ruchu Ludowego, na którym utworzono Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL). 16 grudnia 1949 Porwanie samolotu PLL LOT typu Dc-3 na Bornholm. Samolot wykonywał rejs trasie Łódź - Gdańsk. 21 grudnia 1949 Z okazji 70. urodzin Stalina z Polski wysyła się 11 wagonów kolejowych podarków. 4 lutego 1950 Wprowadzenie obowiązkowej służby wojskowej. 15 marca 1950 Władze Polski deklarują wystąpienie z Międzynarodowego Funduszu Walutowego. 19 kwietnia 1950 Ustawa o socjalistycznej dyscyplinie pracy. Wprowadzenie drastycznych kar za spóźnienia i nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy. 26 kwietnia 1950 Rozpoczęcie budowy Nowej Huty. 15 maja 1950 Likwidacja Związku Harcerstwa Polskiego jako samodzielnej organizacji. ZHP zostaje wcielone do Związku Młodzieży Polskiej i zreorganizowane na wzór radzieckiej organizacji pionierskiej. 1 czerwca 1950 W „Trybunie Ludu” ukazuje się komunikat Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych stwierdzający, że amerykańskie samoloty rozrzucały nad Bałtykiem stonkę ziemniaczaną. 14 lipca 1950 Rozgłośnia „Głos Ameryki” rozpoczyna nadawanie programów, m.in. po polsku. 21 lipca 1950 Ogłoszenie ustawy o Planie Sześcioletnim. Dochód narodowy ma wynieść 112% w okresie obowiązywania planu. 1 września 1950 Wprowadzono nowe programy nauczania w szkołach średnich, oparte na zasadach
marksizmu. 1 października 1950 Zarządzenie o „socjalistycznej dyscyplinie studiów”. Na wyższych uczelniach wprowadzenie obowiązkowych wykładów z marksizmu-leninizmu. 28 października 1950 Wymiana pieniędzy. Dla płac i cen stosuje się przelicznik 3:100 (3 nowe złote za 100 starych), dla oszczędności 1:100. Wprowadzenie zakazu posiadania walut obcych, złota i platyny. Zaostrzenie kar za przestępstwa dewizowe. Drastyczne zmniejszenie zasobów pieniężnych ludności. 17 listopada 1950 W Warszawie odbywają się obrady II Światowego Kongresu Obrońców Pokoju. |
||||
|
||||
|
Jesteś gościem numer
Copyright © by PolskaLudowa.com. Wszelkie prawa zastrzeżone. |
||||
na tej stronie, która została utworzona
17-02-2001, a ostatnio uaktualniona
07-01-2005. Wszelkie komentarze prosimy kierować do