Kalendarium PRL 1976 – 1980

Powrót do spisu tresci

Przejdź do roku:  

1976     1977     1978     1979     1980

10 lutego 1976

Sejm przyjmuje poprawki do Konstytucji PRL przy jednym głosie wstrzymującym się (poseł Stanisław Stomma ze „Znaku”). Poprawki dotyczą konstytucyjnych gwarancji sojuszu z ZSRR i kierowniczej roli PZPR.  

28 - 29 kwietnia 1976

Połączenie Związku Młodzieży Socjalistycznej, Socjalistycznego Związku Młodzieży Wiejskiej i Socjalistycznego Związku Młodzieży Wojskowej w Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej

24 czerwca 1976

Premier Piotr Jaroszewicz przedstawia projekt podwyżki cen w sejmie. Na wniosek posła Edwarda Babiucha sejm uchwala podwyżki cen żywności, w tym mięsa o 69%, masła i serów o 50%, cukru o 100%, warzyw o 30%. Planowane są też podwyżki płac, niewspółmiernie małe do wysokości podwyżek cen.

25 czerwca 1976

W związku z podwyżką cen rozpoczynają się strajki robotników m. in. w Radomiu, Ursusie i Płocku. 
W Radomiu robotnicy szturmują KW PZPR i przez okna wyrzucają żywność z bufetu, a następnie podpalają budynek. 
W Ursusie robotnicy rozkręcają tory kolejowe. 
O godzinie 20 premier Piotr Jaroszewicz odwołuje podwyżki.
Masowe aresztowania uczestników demonstracji. Wielu zostaje brutalnie pobitych przez milicję. 

27 czerwca - 2 lipca 1976

W całym kraju odbywają się wiece, mają potępić „warchołów” odpowiedzialnych za strajki z 25 czerwca i wyrazić poparcie dla Edwarda Gierka i Piotra Jaroszewicza. 
Masowe zwolnienia w zakładach pracy, gdzie odbywały się strajki. Dalsze aresztowania uczestników protestów, w całym kraju zatrzymano ok. 2.500 osób, przed sądami staje ok. 500, przed kolegiami d/s wykroczeń ok. 400. 

28 czerwca 1976

Edward Gierek uczestniczy w naradzie partii komunistycznych w Berlinie. Podczas prywatnego spotkania z Gierkiem radziecki przywódca Leonid Breżniew wyraża swój sprzeciw dla podwyżek cen obawiając się destabilizacji w Polsce.

13 sierpnia 1976

Wprowadzenie kartek na cukier.

23 września 1976

W Warszawie powstaje Komitet Obrony Robotników (KOR). 

21 października 1976

Otwarcie trasy szybkiego ruchu Warszawa-Katowice (zwanej „Gierkostradą”).

3 listopada 1976

W wyniku katastrofy kolejowej na stacji Julianka k/Częstochowy ginie 25 osób, ponad 70 jest rannych.

4 listopada 1976

Porwania samolotu PLL LOT typu Tu-134 do Wiednia. Samolot wykonywał rejs z Kopenhagi do Warszawy.

8 listopada 1976

W FSO na Żeraniu w Warszawie wyprodukowano milionowy samochód.

28 listopada 1976

Apel 28 profesorów do sejmu w sprawie zbadania przebiegu protestów w Radomiu i Ursusie i metod represji wobec robotników i członków KORu.

1 - 2 grudnia 1976

V Plenum KC PZPR przyjmuje tzw. „program manewru gospodarczego”.

3 lutego 1977

Amnestia dla większości robotników skazanych za udział w proteście czerwcowym. 

3 marca 1977

Rada Państwa ratyfikuje Międzynarodowy Pakt Praw Człowieka. 

26 marca 1977

W Warszawie powstaje Ruch Ochrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). Apel założycielski podpisali: gen. Mieczysław Boruta-Spiechowicz, Andrzej Czuma, Karol Głogowski, Kazimierz Janusz, Stefan Kaczorowski, Leszek Moczulski, Stefan Niesiołowski, Antoni Pajdak, ks. Bohdan Papiernik, Zbigniew Sekulski, Zbigniew Siemiński, Bogumił Studziński, ks. Ludwik Wiśniewski, Adam Wojciechowski, Andrzej Woźnicki, ks. Jan Zieja i Wojciech Ziembiński. 

24 kwietnia 1977

Próba porwania samolotu PLL LOT typu Tu-134 w Krakowie.

30 kwietnia 1977

Ukazuje się pierwszy numer pisma ROPCiO „Opinia”. 

7 maja 1977

Stanisław Pyjas, krakowski student, współpracownik KORu zostaje zamordowany przez SB.

13 maja 1977

W okolicach Bejrutu (Liban) rozbija się samolot PLL LOT typu An-12 wykonujący rejs towarowy. Zginęła cała, 9-osobowa załoga.

15 maja 1977

W Krakowie msza w intencji zamordowanego Stanisława Pyjasa, a następnie się marsz żałobny. Powstaje Studencki Komitet Solidarności (SKS).

16 maja 1977

Aresztowania 10 członków KORu - odpowiedź władz na demonstracje w Krakowie. 

24 - 30 maja 1977

Głodówka członków KORu w warszawskim kościele Św. Marcina.  

31 maja 1977

Powołanie zespołu doradców naukowych I sekretarza KC PZPR pod kierownictwem prof. Pawła Bożyka.

9 lipca 1977

W katastrofie kolejowej koło Wrocławia ginie 11 osób, 40 jest rannych.

22 lipca 1977

Amnestia. Na wolność wychodzą wszyscy sądzeni w procesach poczerwcowych i KORowcy aresztowani w maju. 

26 września 1977

Przekształcenie Komitetu Obrony Robotników (KOR) w Komitet Samoobrony Społecznej (KSS) „KOR”.

1 października 1977

Ukazuje się „Bratniak”, pismo Ruchu Młodej Polski. 
Powstaje związany z KSS „KOR” miesięcznik „Głos”.

18 października 1977

Próba porwania samolotu PLL LOT typu An-24 w Katowicach.

29 października 1977

Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński spotyka się z I Sekretarzem KC PZPR Edwardem Gierkiem. Jest to pierwsze spotkanie na tym szczeblu od 20 lat.

27 listopada 1977

Uchwalenie przez sejm ustawy o emeryturach dla rolników. 

1 grudnia 1977

Edward Gierek spotyka w Watykanie się z papieżem Pawłem VI.

7 grudnia 1977

W katastrofie kolejowej na stacji Kraski (okolice Zduńskiej Woli) ginie 7 osób, 56 jest rannych.

9 - 10 stycznia 1978

II Krajowa Konferencja PZPR.

11 stycznia 1978

Deklaracja założycielska Towarzystwa Kursów Naukowych (TKN), niezależnej organizacji edukacyjnej.

22 stycznia 1978

Utworzenie Towarzystwa Kursów Naukowych w celu popierania oświaty niezależnej.

5 lutego 1978

W katastrofie kolejowej koło Ełku ginie 5 osób, 15 jest rannych.

25 lutego 1978

W Katowicach Kazimierz Świtoń organizuje nielegalny Komitet Założycielski Wolnych Związków Zawodowych.

16 marca 1978

Na terenie Bułgarii, w katastrofie samolotu typu Tu-134 bułgarskich linii lotniczych Balkan lecącego z Sofii do Warszawy giną 73 osoby, m.in. Janusz Wilhelmi, kierownik Ministerstwa Kultury i Sztuki.

29 kwietnia 1978

W Gdańsku powstaje nielegalny Komitet Założycielski Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. Wśród organizatorów są: Joanna Duda-Gwiazda, Andrzej Gwiazda, Krzysztof Wyszkowski. Później dołączają m.in. Lech Wałęsa i Anna Walentynowicz. 

27 czerwca - 3 lipca 1978

Major Mirosław Hermaszewski, jako pierwszy Polak odbywa lot w kosmos na pokładzie radzieckiej rakiety Sojuz 30. 

30 lipca 1978

Utworzenie Tymczasowego Komitetu Samoobrony Chłopskiej Ziemi Lubuskiej.

1 sierpnia 1978

W katastrofie kolejowej w pobliżu Pomiechówka (okolice Warszawy) ginie 6 osób, 98 jest rannych.

30 sierpień 1978

Porwanie samolotu PLL LOT typu tu-134 do Berlina Zachodniego. Samolot wykonywał rejs na trasie Gdańsk - Berlin Wschodni.

1 września 1978

Pierwszoklasiści rozpoczynają naukę według programu szkoły dziesięcioletniej. 

16 października 1978

Kardynała Karola Wojtyła zostaje wybrany papieżem (przyjmując imię Jan Paweł II).

31 grudnia 1978 / 1 stycznia 1979

Atak „zimy stulecia”. Kraj kompletnie sparaliżowany przez wiele dni.

15 lutego 1979

Wybuch gazu w warszawskiej siedzibie PKO - „Rotundzie”. Zginęło 49 osób, 100 zostało rannych.

19 kwietnia 1979

W Nowej Hucie ma miejsce próba wysadzenia pomnika Lenina (w dniu jego urodzin). Pomnik zostaje uszkodzony, aresztowano ponad 200 osób.

2 - 10 czerwca 1979

Pierwsza pielgrzymka papieża Jana Pawła II. 

29 lipca 1979

Powstaje Ruch Młodej Polski.

1 września 1979

W Warszawie powstaje opozycyjna, nielegalna partia Konfederacja Polski Niepodległej (KPN). 

7 września 1979

W katastrofie kolejowej na stacji Strażów (okolice Rzeszowa) ginie 9 osób.

3 - 10 października 1979

W warszawskim kościele św. Krzyża odbywa się głodówka na znak solidarności z prześladowanymi w Czechosłowacji sygnatariuszami „Karty 77”. 

19 grudnia 1979

W katastrofie kolejowej na stacji Blachownia (okolice Częstochowy) ginie 1 osoba, 24 są ranne.

1 stycznia 1980

W jednostkach gospodarki uspołecznionej wprowadzono limity zużycia paliw i energii.

23 stycznia 1980

Katastrofa samolotu PLL LOT typu Tu-134 w Warszawie. Samolot ulega całkowitemu rozbiciu, jednak nikt nie odnosi poważniejszych obrażeń.

11 - 15 lutego 1980

VIII Zjazd PZPR.

18 lutego 1980

Premierem zostaje Edward Babiuch.

14 marca 1980

W Warszawie w katastrofie samolotu PLL LOT typu Ił-62 do PLL LOT ginie 87 osób (wszyscy na pokładzie).

21 marca 1980

Na krakowskim rynku aktu samospalenia na znak protestu przeciwko przemilczeniu zbrodni katyńskiej dokonuje 70-letni Walenty Badylak z Przemyśla.

23 marca 1980

Wybory do sejmu i rad narodowych poprzedzone akcją antywyborczą prowadzoną przez opozycje (głównie KSS „KOR”). Zobacz: karta wyborcza.

1 lipca 1980

Podwyżka cen mięsa i wędlin, oficjalnie ogłoszona jako „rozszerzenie sprzedaży komercyjnej”. Początek strajków w Ursusie, Sanoku i Tarnowie.

2 lipca 1980

Rozszerzenie strajków m. in. na Ostrów Wlkp., Włocławek, Tczew i Mielec. Wycofanie podwyżek w stołówkach zakładowych, robotnikom obiecano „dodatek drożyźniany”.

3 lipca 1980

Komunikat KSS „KOR” w związku z nasilającymi się strajkami: „Przestrzegamy przed takimi formami protestu, które mogą być wykorzystane przez władze”.

16 - 19 lipca 1980

W Lublinie strajk kolejarzy. Obok postulatów ekonomicznych po raz pierwszy pojawia się postulat nowych wyborów do Rad Zakładowych. Do strajku stopniowo dołączają się inne zakłady pracy. 

18 lipca 1980

W Warszawie strajk drukarni „Expressu Wieczornego” i „Przeglądu Sportowego”. 

20 lipca 1980

Porozumienie pomiędzy strajkującymi w Lublinie a stroną rządową. Strajkujący otrzymują gwarancje podwyżek płac.

30 lipca 1980

Na olimpiadzie w Moskwie Władysław Kozakiewicz ustanawia rekord świata w skoku o tyczce (578 cm) i odpowiada gwiżdżącym kibicom radzieckim wykonując „gest Kozakiewicza” (charakterystyczne zgięcie ręki łokciu).

14 sierpnia 1980

Początek strajku w Stoczni im. Lenina w Gdańsku.

15 sierpnia 1980

Początek strajku w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni.

16 sierpnia 1980

W Gdańsku powstaje Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS) pod przewodnictwem Lecha Wałęsy.

18 sierpnia 1980

W Gdańsku strajkujący złożyli 21 postulatów na ręce wojewody gdańskiego.
Początek strajku i powstanie MKS w Szczecinie. 

19 sierpnia 1980

W największej w historii Polski katastrofie kolejowej pod Otłoczynem (w pobliżu Torunia) ginie 67 osób, ponad 60 jest rannych.

21 sierpnia 1980

Początek negocjacji Kazimierza Barcikowskiego z MKS w Szczecinie. 

23 sierpnia 1980

Początek negocjacji Mieczysława Jagielskiego z MKS w Gdańsku. 

24 sierpnia 1980

W Gdańsku powstaje Komisja Ekspertów przy MKS pod przewodnictwem Tadeusza Mazowieckiego.
IV Plenum KC PZPR. Zmiany personalne w kierownictwie partii.
Premierem zostaje Józef Pińkowski zastępując Edwarda Babiucha na tym stanowisku. 

26 sierpnia 1980

Strajk solidarnościowy i założenie MKSu we Wrocławiu. 
Strajki w Łodzi, Nowej Hucie, Poznaniu, Olsztynie i innych miastach.

29 sierpnia 1980

Dalsze rozszerzenie strajków. Powstaje MKS w Jastrzębiu.

30 sierpnia 1980

Kazimierz Barcikowski i Marian Jurczyk podpisuje porozumienie w Szczecinie.

31 sierpnia 1980

Lech Wałęsa i Mieczysław Jagielski podpisują porozumienie w Gdańsku.

1 września 1980

Opublikowanie w prasie treści Porozumień Gdańskich.

3 września 1980

Podpisanie porozumienia w Jastrzębiu.

5 - 6 września 1980

VI Plenum KC PZPR. W związku z chorobą Edwarda Gierka (zawał serca) na stanowisko I Sekretarza KC PZPR powołany zostaje Stanisław Kania.

17 września 1980

Na spotkaniu przedstawicieli MKZ w Gdańsku zapada decyzja o utworzeniu Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Solidarność. Powołanie do życia Krajowej Komisji Porozumiewawczej pod kierownictwem Lecha Wałęsy.

24 września 1980

Złożenie w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie wniosku o rejestrację NSZZ Solidarność.

3 października 1980

W wielu zakładach pracy odbywa się jednogodzinny strajk jako protest przeciwko opieszałości we wprowadzaniu w życie porozumień sierpniowych.

4 - 6 października 1980

Plenum KC PZPR. Z KC odchodzą: Edward Babiuch, Jerzy Łukaszewicz, Tadeusz Pyka, Tadeusz Wrzaszczyk, Maciej Szczepański. Z Biura Politycznego odchodzi Zdzisław Grudzień. 

8 października 1980

Sejm pozbawia immunitetu poselskiego Macieja Szczepańskiego, byłego przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, oskarżonego o masowe nadużycia. Jest to jedyny wypadek pozbawienia posła immunitetu w latach 1952-1989.

9 października 1980

Czesław Miłosz otrzymuje literacką nagrodę Nobla.

24 października 1980

Sąd  w Warszawie rejestruje NSZZ Solidarność. Sędzia Zdzisław Kościelniak wprowadza poprawki do statutu (o podporządkowaniu Związku PZPR), których Solidarność nie przyjmuje. 

27 października 1980

Utworzenie w Toruniu Komisji Konsultacyjno-Porozumiewawczej Organizacji Partyjnych, pierwszej struktury poziomej w partii.

30 października 1980

I sekretarz KC PZPR Stanisław Kania i premier Józef Pińkowski spotykają się w Moskwie z I sekretarzem KC KPZR Leonidem Breżniewem

10 listopada 1980

Rejestracja przez Sąd Najwyższy w Warszawie NSZZ Solidarność ze statutem w oryginalnym brzmieniu.

14 listopada 1980

Spotkanie Stanisława Kani z Lechem Wałęsą

25 listopada 1980

Strajk w Warszawie w związku z aresztowaniem Jana Narożniaka, który kilka dni wcześniej powielił tajny dokument prokuratora generalnego PRL o ściganiu „uczestników nielegalnej działalności antysocjalistycznej”. 

1 - 2 grudnia 1980

Plenum KC PZPR. Podjęcie uchwały „w sprawie odpowiedzialności personalnej Edwarda Gierka”, który zostaje usunięty z KC. Z Biura Politycznego odchodzą:  Alojzy Karkoszka i Andrzej Werblan. Nowi członkowie Biura Politycznego: Mieczysław Moczar i Tadeusz Grabski.  

4 grudnia 1981

Porwanie samolotu PLL LOT typu An-24 do Berlina Zachodniego. Samolot wykonywał rejs na trasie Zielona Góra - Warszawa.

5 grudnia 1980

W Moskwie odbywa się spotkanie delegacji państw Układu Warszawskiego poświęcone sytuacji w Polsce. 
Przestaje istnieć Centralna Rada Związków Zawodowych (CRZZ). 

9 grudnia 1980

Erupcja gazu ziemnego w Karlinie (koszalińskie). Akcja ratownicza została zakończona 16 stycznia 1981. 

10 grudnia 1980

Krajowa Komisja Porozumiewawcza (KKP) NSZZ Solidarność tworzy Komitet Obrony Więzionych za Przekonania. W skład wchodzią: Władysław Bartoszewski, Kazimierz Dejmek, Tadeusz Konwicki, Edward Lipiński, Halina Mikołajska, Jan Siła-Nowicki, Aniela Steinbergowa, Jacek Taylor, Andrzej Wajda, Wanda Wiłkomirska. 

16 grudnia 1980

W Gdańsku odsłonięto pomnik stoczniowców poległych podczas tzw. „wydarzeń grudniowych” w 1970 r.

Powrót do kalendarium

Powrót do spisu treści Powrót do nowych eksponatów 

Jesteś gościem numer Hit Counter na tej stronie, która została utworzona 17-02-2001, a ostatnio uaktualniona 02-11-2004. Wszelkie komentarze prosimy kierować do Kustosza.

Copyright © by PolskaLudowa.com. Wszelkie prawa zastrzeżone.